Google search engine
BallinaLajmeE dinit se dita është më e shkurtër? Toka på rrotullohet me...

E dinit se dita është më e shkurtër? Toka på rrotullohet me shpejtësi rekord


A ju duket sikur dita po ikën më shpejt se zakonisht? Ndoshta kjo nuk është një rastësi. Toka po rrotullohet më shpejt dhe po këtë verë është thyer një rekord i ri.

Edhe nëse masat janë minimale, mund të ketë një ndryshim kogja të madh në mënyrën se si ne e numërojmë kohën – e gjithë kjo do bëjë që vebfaqet të bien. 

Që nga 29 qershori i  këtij viti, toka rrotullohej më shpejt se zakonisht. Në vend të kohës së zakonshme të rrotullimit prej 24 orësh, planetit tonë i’u deshën 1.59 milisekonda më pak dhe kjo nuk ishte hera e parë që planeti ynë u rrotullua më shpejt se zakonisht.

– Ka kohë që kjo gjë po vazhdon. Toka është përshpejtuar mjaft, çuditërisht, që nga viti 2015. Dita në fjalë ishte pak më e shkurtër se një ditë më parë dhe e nesërmja, megjithëse nuk ishte diçka dramatike, ka deklaruar Judah Levine, profesoreshë e fizikës në Universitetin e Kolorados Boulder, e cila punon për të përcaktuar kohën standarde amerikane, bën të ditur TT, përcjell NobelPress. 

Se pse toka shpejtoi rrethrrotullimin krejt papritur është e paqartë. Për Fred Watson, një profesor dhe këshilltar i qeverisë australiane për çështjet astronomike, dita e agjërimit erdhi si një surprizë.

Sipas tij, janë disa faktorë që mund të shpjegojnë rritjen e papritur të rrotullimit. Një ndër faktorët është  edhe marrëdhënia midis planetit dhe atmosferës, si dhe midis pjesës së jashtme të planetit dhe bërthamës së tij. 

Ngrohja globale me shkrirjen e kapakëve të akullit në pole mund të ketë gjithashtu një efekt në këtë.

– Toka nuk është sferike. Në brendësinë e saj është e lëngshme ajo po ashtu ka edhe një mantel lëvizës me kore sipër. Kur shtoni edhe lëngun në sipërfaqe, me oqeanet, dhe një atmosferë që lëviz përreth atëhere edhe kjo ndikon shumë, prandaj edhe mund t’i shihni këto luhatje, ka deklaruar Watson.

Përshpejtimi i rrotullimit të tokës nuk është se mund të vërehet nga ana e njeriut, madje as në planin afatgjatë. Por problemi qëndron te ajo se është e vendosur ndërkombëtarisht që llogaritja jonë e kohës, e cila normalisht ndjek orët atomike, duhet të jetë në pajtim me rrotullimin e tokës.

– E nëse nuk bëhet asgjë, toka do të jetë jashtë sinkronizimit me orët atomike dhe legjislacioni i sotëm ndërkombëtar thotë se nëse orët ndryshojnë për më shumë se një sekondë, duhet rregulluar, thotë Watson, bën të ditur NobelPress. 

Për dallim nga tashti, në dekadat e fundit,  rrotullimi i tokës është  ngasalësuar dhe kjo gjë është zgjidhur me sekonda shtesë. Deri më tani, 37 sekonda shtesë janë prezantuar që nga viti 1972. Praktikisht, ora shënon 23.59.59, 23.59.60, 0.00.00 e  me radhë.

– Herën e parë ishin dhjetë sekonda të kërcimit dhe 27 sekonda të tjera që atëherë, ka shtuar Levine.

Tani, në vend të kësaj, mund të ndodhë që një sekondë në pak vite mund të duhet të hiqet, nëse rrotullimi i Tokës vazhdon të jetë më i shpejtë sesa që ishte më parë.

– Mund të n’a duhet të prezantojmë një kërcim të dytë negativ në gjashtë deri në shtatë vjet, mirëpo kjo konsiderohet si një pasiguri e madhe, ka shtuar ai, përcjell NobelPress.

E sipas Metas (ish-Facebook), sekondat shtesë çojnë në programe të prishura dhe të dhëna të korruptuara. Faqet Reddit dhe Linked ranë kur është prezantuar një sekondë i shpejtë në 2012, dhe e njëjta gjë ndodhi me Instagram dhe Netflix në 2015. Twitter kishte probleme me gabimet në kohën kur përdoruesit kishin postuar në Twitter.

Se si do të ndikojë një sekondë më pak është e paqartë, por Meta paralajmëron “efekte shkatërruese në softuerin që mbështetet në orë”.

Levine thotë se mënyra e kompanive të teknologjisë për të zgjidhur problemin e dytë të shpejtë është një dramë në vete. Gjigantë të ndryshëm të teknologjisë kanë zgjedhur metoda të ndryshme, duke përfshirë “nxjerrjen” e sekondës shtesë për një periudhë më të gjatë. Në Meta metoda e dyta shtrihet në 17 orë për të shmangur përplasjet. Kompani të tjera përdorin teknika të tjera.

Të fundit nga rubrika
- Advertisment -
Google search engine

Më të lexuarat

Më të shikuarat